Sayın Editör,
“Çocukluk Çağı Trombositopenisi: Retrospektif Bir İnceleme” başlıklı makaleniz (1) sistematik yaklaşımıyla ülkemizdeki pediatrik trombositopeni etiyolojilerine yönelik kapsamlı bir incelemedir.
Makalede siroz yalnızca “otoimmün hastalıklar” başlığı altında sınıflandırılmıştır. Oysa siroz; otoimmün hepatit dışında viral, metabolik, genetik, vasküler veya idiopatik birçok farklı etiyolojik sebeplere bağlı olarak gelişebilir. Bu nedenle sirozun tek bir grup altında sınıflandırılması, etiyolojik çeşitliliğin göz ardı edilmesine neden olabilir. Ayrıca, sirozun kendisi doğrudan trombositopeni nedeni olmaktan çok, siroza bağlı gelişen portal hipertansiyon ve hipersplenizmin sekonder etkisiyle trombositopeni geliştiği göz önünde bulundurulmalıdır (2).
Dahası, yalnızca sirotik hastalarda değil, non-sirotik portal hipertansiyon tablolarında da (örneğin portal ven trombozu, konjenital hepatik fibrozis, idiopatik portal hipertansiyon) hipersplenizme bağlı olarak da trombositopeni gelişebilir (3, 4). Literatürde, portal hipertansiyonlu çocuk hastaların %60’ından daha fazlasında hipersplenizm bulunduğu ve bu hastaların %55-75’inde trombositopeni geliştiği bildirilmiştir. Bu oran, portal hipertansiyona sekonder gelişen hipersplenizmin çocukluk çağında trombositopeninin önemli fakat gözden kaçabilen bir nedeni olduğunu ortaya koymaktadır (4, 5).
Makalede 440 hastadan oluşan bir trombositopeni kohortu sunulmasına rağmen, hipersplenizm kaynaklı sekonder trombositopeni nedenlerine dair doğrudan bir alt grup tanımlanmamıştır. Bu durum, pediatrik hasta yönetiminde özellikle izole trombositopeni ile başvuran portal hipertansiyon hastalarının gözden kaçmasına neden olabilir.
Bu bağlamda hem literatürle uyumlu hem de klinik pratiği destekleyici şekilde, makaleye aşağıdaki katkıların yapılmasının uygun olacağını düşünüyorum:
1. Sirotik olgularda trombositopeninin primer nedeni siroz değil, siroza sekonder gelişen portal hipertansiyon ve hipersplenizmdir.
2. Hipersplenizm yalnızca sirotik değil, non-sirotik olgularda da trombositopeniye sebep olabilir. Non-sirotik olgularda özellikle portal ven trombozu gibi prehepatik nedenler de unutulmamalıdır.
3. Gelecek çalışmalarda, hipersplenizm kaynaklı trombositopeninin, ayrıca sorgulanması gereken bir alt grup olarak tanımlanması, tanısal sınıflamaların daha eksiksiz yapılmasına katkı sağlayacaktır.
