Amaç: Meningokokal hastalık, tüm dünyada her yıl yaklaşık 1.2 milyon vakaya ve 135 000 ölüme yol açan önemli bir problemdir. Her coğrafik bölgede hastalığa sebep olan serogrup farklı olabilir ve aynı bölgede de zamana bağlı olarak sık karşılaşılan serogrup değişiklik gösterebilir. Türkiye' deki rutin bağışıklık programında henüz meningokok aşısı bulunmamaktadır. Aşıda bulunması gereken antijenlerin belirlenmesinde serogrupların dağılımı önemlidir. Bu çalışmada Türkiye' de yeni doğandan başlayarak altmış yaş üstüne kadar değişik yaş gruplarında serogruplara spesifik antikor düzeylerin belirlemek ve ülkemizde sıklıkla karşılaşılan serogrupların tespit edilmesi hedeflenmiştir.
Materyal ve Metod: Ülkenin doğu, batı ve kuzeyindeki farklı bölgelerden, 14 farklı yaş grubundan hastalık belirtisi olmayan 350 kişiden serum örneği alındı. Her yaş grubundan 25'er örnekte Neisseria meningitidis serogrup spesifik IgG düzeyleri Bio-Rad Bioplex Array Cihazı® kullanılarak dört-katlı ELİSA yöntemi ile belirlendi. Sonuçlar: Yenidoğan döneminden başlayarak altmış yaş üstüne kadar 350 kişiyi kapsayan çalışma grubunda N. meningitidis A,C, W135 ve Y serogruplarına spesifik IgG düzeylerinin yaş grupları arasında farklılık gösterdiği görüldü (Grafik 1). Bütün yaş gruplarında geometrik ortalama titreleri serogrup A için 3.21 mg/ml, serogrup C için 1.22 mg/ml, serogrup W135 için 0.34 mg/ml ve serogrup Y için 0.55 mg/ml bulundu. 12 ay - 6 yaş arasındaki vakalarda bütün serogrupların IgG düzeylerinde düşüş izlendi. Serogrup A ve C spesifik IgG düzeylerinde 10-14 yaşından sonra artış görüldü. 3-5 yaş arasındaki vakalarda serogrup W135 ve Y için benzer bir artış gözlendi.
Tartışma: Meningokokal enfeksiyonların çoğunluğuna hangi serogrubun neden olduğunun belirlenmesi önemlidir, çünkü bazı serogrupların neden olduğu hastalıklar aktif bağışıklama ile önlenebilmektedir ve farklı serogrup antijenlerini içeren farklı aşılar mevcuttur. Zamana ve yaşa bağlı seroprevelans çalışmalarından elde edilecek veriler uygulanması planlanacak aşının içermesi gereken antijenlere karar verirken kullanılacaktır. Türk populasyonunda, 6 ay ve 12 yaş arasında kaybedilen maternal antikorlar sonrasında, 10-14 yaşlarından itibaren serogrup A ve C spesifik, 3-5 yaşlarında ise W135 ve Y spesifik IgG düzeylerinde artış saptanmıştır. Bu antikor dağılım modeline göre; 0-14 yıl önce erken çocukluk dönemi meningokokal enfeksiyonlarına yaygın olarak sebep olan serogrupların A ve C, yakın dönemde ve günümüzde ise serogrup W135 ve Y olduğu görülmektedir. Bu çalışmada elde edilen bilgiler, daha önce yapılmış kısıtlı sayıdaki surveyans çalışmalarının sonuçlarıyla paralellik göstermektedir.